( مه - ژوئن 1137 ميلادى ) لشكريان محمود خان را در قرب خجند شكست دهند . اين شكست مردم ماوراء النهر را سخت هراسناك كرد « 1 » ، ولى قراختائيان كه محتملا در جاى ديگر سرگرم بودند ، اين بار از ثمرات پيروزى خويش بهره نگرفتند . در آن زمان توجه سنجر كاملا به مبارزه با امير تابع و عاصى خويش يعنى خوارزمشاه آتسز « 2 » معطوف بوده است . جد آتسز كه انوشتگين غرچه « 3 » نام داشته بندهء بلگاتگين ( يا بلگابك ) امير سلجوقى بوده و لقب غرجه را بدان سبب داشته كه بلگاتگين وى را از شخصى غرجستانى خريده بوده « 4 » . وى را به دربار ملكشاه بردند و در آنجا « مزيّت مرتبت يافت » و مقام طشت - دارى به او دادند « 5 » . « و خوارزم در آن روزگار در عداد وظيفهء طشت خانه

--> ( 1 ) - ابن اثير ، چاپ تورنبرگ ، XI ، 56 . ( 2 ) - دربارهء منابع تاريخ خوارزمشاهيان به ص 189 - 288 و بعد رجوع شود . ميرخواند هرچه نوشته مأخوذ از جوينى است . دربارهء معامله‌اى كه ميرخواند نسبت به منبع خويش ( جوينى ) كرده به ما قبل ص 153 - 152 رجوع شود . استاد وسلوفسكى در تأليف تحقيقى خويش تحت عنوان « اطلاعات تاريخى و جغرافيائى دربارهء خان‌نشين خيوه از زمان باستان تاكنون » ( 1877 . SPB ) از تأليف ميرخواند و ابن اثير استفاده كرده است . من در بيانات بعدى خويش به منابع خود اشاره خواهم نمود و بيشتر در مواردى كه اطلاعات منقوله در كتاب استاد وسلوفسكى وجود نداشته باشد ، چنين خواهم كرد . ( 3 ) - صحيح‌تر « غرچه » ( « غلچهء » كنونى ) مىباشد . رجوع شود به : بار تولد ، « بازديد تاريخى و جغرافيائى ايران » ، ص 27 ؛ و همچنين : بار تولد ، « در تاريخ مرو » ، ص 134 . ( 4 ) - ابن اثير ، چاپ تورنبرگ ، X ، 182 . ( 5 ) - ( « طشت‌دار » جوينى ، چاپ قزوينى ، II ، 2 . - هيئت تحريريه ) .